همانطور که در لیست محصولات بازرگانی گسترش تجارت پاژ ملاحظه نموده اید، چند محصول به صورت خشک و آبدار ارائه شده است :
در این مقاله قصد داریم به بیان مفهوم خشک و آب دار و تفاوت این دو نوع بپردازیم :
مواد در فاز جامد، مایع و گاز وجود دارند. آنها با توجه به اجزای تشکیل دهنده خود متفاوت هستند. همان ماده شیمیایی با توجه به حالتی که در آن قرار دارد، دارای خواص و ویژگی های متفاوتی است. از آنجایی که آب در همه جا یافت می شود، احتمال وجود آب در مواد شیمیایی بسیار زیاد است. بخارات آب در جَو وجود دارند.
اگرچه ما مواد شیمیایی را در مکانی که آب وجود ندارد نگهداری می کنیم، اما آب موجود در اتمسفر می تواند توسط برخی مواد شیمیایی جذب شود. بنابراین، اگر بخواهیم ماده شیمیایی بدون آب داشته باشیم، لازم است آن را در مکانی خشک و بدون آب نگهداری کنیم. گاهی اوقات میتوان از ماده دیگری مانند سیلیکاژل برای جذب آب اتمسفر در ظرف استفاده کرد، به طوری که مواد شیمیایی با حداقل مقدار آب جو مواجه میشوند.
نحوه جذب آب از مواد شیمیایی به مواد شیمیایی دیگر متفاوت است. برخی از مواد شیمیایی کاملا غیر قطبی هستند. اینها دوست ندارند با آب تعامل داشته باشند. بنابراین، مولکول های آب را دفع می کنند. به عنوان مثال اتر، بنزن و استون موادی هستند که آب ندارند. بی آب اصطلاحی است که در شیمی برای توصیف چنین ترکیباتی استفاده می شود. برخی از مواد شیمیایی آب را جذب و حاوی آب هستند. به مولکول های آب، مولکول های هیدراته می گویند. گفته می شود مواد شیمیایی که قابلیت جذب رطوبت هوا را دارند، رطوبت گیر یا نمگیر هستند. میزان جذب آب در هر ماده شیمیایی می تواند متفاوت باشد.
یک تکه سدیم در هوا می تواند رطوبت را خیلی سریع جذب کند، در حالی که شکر به آرامی آب را جذب می کند. نه تنها میزان جذب آب، بلکه میزان آبی که یک ماده می تواند جذب کند از یک ماده به ماده دیگر متفاوت است. به عنوان مثال، برخی از مواد مانند سدیم آب را جذب می کنند تا زمانی که حل شود. برخی از مواد حاوی تنها یک مولکول آب در هر یک از مولکول های آن ماده هستند. به همین ترتیب، برخی دارای 2، 3، 4، 5، 10، مولکول آب و غیره هستند.
همانطور که قبلا ذکر شد، مقدار آب یک ماده می تواند خواص آن را تغییر دهد. به عنوان مثال، می دانیم که یک کریستال نمک (کلرید سدیم) زمانی که آب را جذب می کند، حل می شود. اما برخی از ترکیبات در حالت جامد وجود دارد. آنها ممکن است یک یا چند مولکول آب را در خود جای دهند. اما شکل های با آب و شکل های بدون آب ممکن است از نظر رنگ، بافت، واکنش پذیری و غیره تفاوت داشته باشند.
بی آب (آن هیدروس)
زمانی گفته می شود که یک ماده شیمیایی بدون آب است که حاوی آب نباشد. برای برخی از واکنش ها، انجام واکنش در شرایط بی آب به طور خاص مشخص شده است. در آن شرایط باید مواد شیمیایی را بدون آب استفاده کنیم و واکنش را در ظروف بدون آب نیز انجام دهیم. واکنش گریگنارد یکی از این واکنش هاست که در آن واکنش باید در شرایط بی آب انجام شود. سولفات مس را می توان به صورت بی آب و در جایی که رنگ آن سفید است، یافت (در غیر این صورت به صورت پنتا هیدرات وجود دارد و رنگ آبی دارد).
ما می توانیم محلول های بی آب را با جوشاندن بدست آوریم. جوشاندن آب را تبخیر می کند و مایع بی آب می دهد. در غیر این صورت می توانیم از ماده ای استفاده کنیم که تمام آب را جذب کرده و باعث خشکی آن شود. همچنین می توانیم از غربال های مولکولی استفاده کنیم یا پایه های قلیایی مانند هیدروکسید پتاسیم اضافه کنیم.
آب دار (مونوهیدرات)
مونوهیدرات در هر واحد فرمول حاوی یک مولکول آب است. معمولاً تعداد مولکول های آب که یک مولکول از ماده دارد به صورت «فرمول شیمیایی» نوشته می شود : n H2O
(n در این فرمول تعداد مولکول های آب را نشان می دهد و اگر ترکیب تک هیدراته باشد، n برابر با یک است.)
تفاوت بین خشک(آن هیدروس Anhydrous) و آبدار (مونوهیدرات Monohydrate) چیست؟
• بی آب به معنی بدون آب و مونوهیدرات به معنای حاوی یک مولکول آب است.
• فرم بی آب و فرم مونوهیدرات مواد شیمیایی ممکن است از نظر واکنش، رنگ و فاز آنها متفاوت باشد.
