همانطور که قبلا هم گفتیم، وانیل بعد از زعفران دومین ادویه گران قیمت در جهان است. این ماده گرانبها امروزه در بخش های مختلف زندگی ما و همچنین صنعت بکار گرفته می شود.
مرتبط : آشنایی با وانیل ؛ شاهکار عطر و طعم
در اینجا قصد داریم نکات و حقایقی جالب از وانیل را بیان کنیم که شاید شما هم تا به حال نشنیده باشید :
1) وانیل یک ارکیده است و از معدود ارکیده هایی است که میوه تولید می کند.
2) تعریف کلمه وانیل در زبان اسپانیایی به معنی “غلاف کوچک” است.
3) آزتک ها وانیل را tlilxóchitl به معنی گل سیاه می نامیدند. این نشان می دهد که آنها بیشتر به لوبیای آن که قهوه ای تیره است علاقه داشتند تا به گل آن که سفید مایل به سبز است.
4) تاک یا گیاه وانیل از نظر ارتفاع از 30 تا 50 فوت رشد می کند.
5) این گیاه می بایست در آب و هوای گرم و مرطوب ، استوایی و 75 تا 85 درجه فارنهایت پرورش یابد.
6) این گیاه فقط در 10 تا 20 درجه شمالی یا جنوبی فاصله نسبت به خط استوا قابلیت رشد دارد.
7) وانیل تنها میوه خوراکی از خانواده ارکیده و بزرگترین خانواده گیاهان گلدار در جهان است.
8) عنکبوت ها و موجودات هشت پا وانیل را دوست ندارند، به همین دلیل برای دفع این موجودات از دانه های وانیل استفاده می کنند.
9) گیاه وانیل یک ارکیده است که بومی جنوب شرقی مکزیک است.
10) قدمت وانیل مربوط به زمان تسخیر پادشاهی آزتک توسط کورتز در سال 1519 بوده و لذا یکی از قدیمی ترین طعم های جهان به شمار می رود.
11) بسیاری از افراد سعی کرده اند تا محل قرارگیری و رشد گیاه وانیل را دوباره شبیه سازی کرده و به مکان ها و زمین های خود منتقل کنند، اما اغلب آنها شکست خوردند، زیرا در مکان هایی که آنها قصد داشتند این گیاه را پرورش دهند، مهمترین عامل بوجود آمدن و گرد افشانی این گیاه، یعنی زنبورهای ملیپون(Melipone) وجود نداشتند. اکنون در سایر نقاط جهان ، انسان ها باید گیاه وانیل را با دست گرده افشانی کنند.
12) از چوبی به اندازه خلال دندان برای گرده افشانی دانه های وانیل استفاده می شود.
13) پرورش گیاه وانیل در ماداگاسکار ، اندونزی ، تاهیتی ، پاپوآ گینه نو و هند امکان پذیر است، اما به دلیل متفاوت بودن خاک و شرایط آب و هوایی، هر پنج نوع لوبیای وانیل عطر و طعم مختص به خود را دارند.
14) ارکیده وانیل فقط 24 ساعت عمر می کند. گل وانیل تنها به مدت 24 ساعت شکوفا شده و باید گرده افشانی شود، چرا که در غیر اینصورت از بین می رود. هنگام برداشت دانه ها، آنها تحت آب داغ یا گرما قرار می گیرند و سپس هفته ها تا ماه ها روزانه در معرض آفتاب قرار می گیرند تا اینکه به 20٪ اندازه اصلی خود برسند.
15) هیچ دو دانه از انواع مختلف وانیل از نظر طعم ، عطر و رنگ یکسان نیستند.
16) امروزه بیش از 150 نوع گیاه وانیل وجود دارد.
17) وانیل هنوز هم محبوب ترین عطر و طعم بستنی در ایالات متحده است.
18) درصد زیادی از وانیل جهان در صنایع لبنی همچون بستنی ها ، ماست ها و سایر محصولات لبنی طعم دار استفاده می شود.
19) برای برجسته سازی طعم و افزایش آن در مواد غذایی، مقدار کمی وانیل به بیشتر دستورهای غذایی حاوی میوه ، سبزیجات ، گوشت یا ماهی اضافه کنید.
20) توماس جفرسون رئیس جمهور آمریکا و عاشق گیاه شناسی و آشپزی، نخستین آمریکایی بود که وانیل را به ایالات متحده آورد. جفرسون پس از تصدی سفارت آمریکا در فرانسه ، لوبیای وانیل را در سال 1789 به ایالات متحده آورد.
21) ایالات متحده بزرگترین مصرف کننده وانیل در جهان است و پس از آن اروپا در رده بعدی قرار دارد(کشور فرانسه بیشترین مصرف وانیل در اروپا را دارد).
22) مقدار کمی وانیل باعث کاهش اسیدیته غذاهای پایه همچون گوجه فرنگی می شود.
23) وانیل نه تنها به عنوان طعم دهنده در غذاها و نوشیدنی ها، بلکه در صنعت عطرسازی نیز به صورت گسترده مورد استفاده قرار می گیرد.
24) وانیل کاربردهای صنعتی بسیاری مانند طعم دهنده دارویی داشته و همچنین از عطر آن برای پنهان کردن بوی شدید لاستیک ، رنگ و محصولات تمیز کننده استفاده می شود.
25) سالانه حدود 2000 تا 2500 تن دانه وانیل در سراسر جهان تولید می شود.
26) وانیل برای اولین بار در اوایل سال 1500 با کشتی هایی که به اسپانیا می رفتند، مکزیک را ترک کرد. در ابتدا اعتقاد بر این بود که وانیل تنها به عنوان یک معطر کننده ارزش دارد.
27) وانیل دومین محصول کشاورزی پرمصرف در جهان است. در بعضی از فصول رشد ، کشاورزان لوبیای وانیل خود را با مارک های کوچک (ساخته شده با ابزاری اندازه خلال دندان) “نقش کوبی” می کنند تا از سرقت این سرمایه گذاری بزرگ خود محافظت نمایند.
28) لوبیای وانیل فرانسوی دارای تفاوت نسبت به سایر وانیل هاست و آن را به نام “بوربن Bourbon ” وانیل نامگذاری می کنند، زیرا کشت آن برای اولین بار در جزیره Reunion درشرق ماداگاسکار آغاز شد. جزیره ای که در آن زمان با نام “جزیره بوربن” شناخته می شد. اکنون لوبیاهای Reunion ، Madagascar و Comoros نیز لوبیای “بوربن Bourbon ” در نظر گرفته می شوند.
29) تا اواخر قرن نوزدهم ، مکزیک در رشد و پرورش گیاهان وانیل دارای انحصار بود، اما اکنون ماداگاسکار و اندونزی بیشترین تولید وانیل جهان را دارند. کشورهای دیگری که وانیل را کشت می کنند شامل گواتمالا ، کاستاریکا ، اوگاندا ، چین ، هند ، گینه نو ، تونگا ، فیجی ، تاهیتی و فیلیپین است.
30) عطر وانیل به عنوان آرامش بخش شناخته می شود و در برخی از فرهنگ ها به عنوان داروی ضد تب نیز استفاده می شود.
31) یک مطالعه در 1990 در مورد بیماران تحت آزمایش در مرکز سرطان Memorial Sloan-Kettering در نیویورک نشان داد که رایحه وانیل موجب آرامش فوق العاده بیماران به ویژه هنگام انجام عکسبرداری های حساسی همچون عکسبرداری های مغناطیسی می شود.
32) در بعضی از فرهنگ ها، وانیل یک گیاه دارویی مقدس بوده که برای بهبود و تسکین از آن استفاده می شده است. دکتر جان کینگ، عضو موسسه داروسازی آمریکا در سال 1859 نوشت : “وانیل یک ماده محرک و معطر است که برای درمان هیستری ، روماتیسم و درجات پایین تب مفید است. مغز را نشاط می بخشد، انرژی عضلانی را افزایش می دهد و قدرت احساسی و عاطفی انسان را افزایش می دهد.”