اسید سیتریک خشک چیست؟

اسید سیتریک خشک یا بی آب دارای نام شیمیایی اسید سیتریک است و ظاهر آن یک پودر سفید و بدون بو و بی رنگ است. بی آب به معنای آن است که ماده فاقد آب است و به صورت خشک و دانه بندی شده است. اسید سیتریک به طور طبیعی در گیاهان و حیوانات یافت می شود.

اسید سیتریک یک اسید میوه طبیعی است که از طریق تخمیر میکروبی یک لایه کربوهیدرات به صورت تجاری تولید می شود. اسید سیتریک پرکاربردترین اسید آلی و عامل کنترل pH در غذاها ، نوشیدنی ها ، داروها و کاربردهای فنی است. این ماده برای گیاهان سمی است و نباید در زندگی گیاهان دارای ارزش استفاده شود.اسید سیتریک به عنوان یک اسید آلی ضعیف به طور عمده در صنایع غذایی و آشامیدنی به عنوان ماده ترش ، طعم دهنده و نگهدارنده استفاده می شود. همچنین به عنوان یک آنتی اکسیدان ، نرم کننده و شوینده در صنایع شیمیایی ، صنایع آرایشی و بهداشتی و صنایع شستشو استفاده می شود.

اسید سیتریک بی آب غیر سمی است. اگر در دمای محیط نگهداری شود از نظر شیمیایی پایدار است. آزمایشات پایداری نشان داده است که اسید سیتریک بی آب از نظر شیمیایی حداقل برای پنج سال در ظروف کاملاً بسته در شرایط نگهداری مناسب پایدار است. پایه اصلی اسید سیتریک ، سیترات ، یکی از اجزای چرخه کربس است و به طور طبیعی در طی متابولیسم در تمام موجودات زنده رخ می دهد. این ماده به طور طبیعی در مرکبات مانند لیمو و لیموترش یافت می شود و به عنوان یک نگهدارنده طبیعی مورد استفاده قرار می گیرد.

از سیترات یا اسید سیتریک غالباً برای تنظیم pH ، افزودن طعم ترش به غذاها و نوشیدنی ها و تشکیل مشتق نمک مواد معدنی و فلزی برای داروها استفاده می شود و مانند سیترات پتاسیم یک مکمل غذایی است. طبق اعلام کمیته انتخاب FDA در مواد غذایی به طور کلی به عنوان ایمن (GRAS) شناخته شده ، نمک های سیترات ، از جمله اسید سیتریک ، در صورت استفاده در مقادیر طبیعی معمولاً به عنوان بی خطر شناخته می شوند.

کلمه خشک در اسید سیتریک خشک یعنی چی؟
یعنی عاری از آب و به خصوص آب متبلور.

مشخصات فیزیکی و شیمیایی

اسید سیتریک خشک برای اولین بار توسط كارل ویلهلم شیله(Carl Wilhelm Scheele) ، شیمیدان سوئدی از آب لیمو در سال 1784 جدا شد.

یک ترکیب آلی بی رنگ و کریستالی متعلق به خانواده اسیدهای کربوکسیلیک، تقریباً در همه گیاهان و در بسیاری از بافت ها و مایعات حیوانات وجود دارد. این یکی از مجموعه ترکیباتی است که در اکسیداسیون فیزیولوژیکی چربی ها ، پروتئین ها و کربوهیدرات ها به دی اکسید کربن و آب دخیل است.

اسید سیتریک با تخمیر نیشکر یا شیره قند در حضور قارچ Aspergillus niger تولید می شود. این ماده در شیرینی ها و نوشیدنی های غیر الکلی (به عنوان یک ماده طعم دهنده) ، در ترکیبات تمیز کننده فلزات و در بهبود ثبات مواد غذایی و سایر مواد آلی (با سرکوب عملکرد مضر نمک های فلزی محلول) استفاده می شود.

اسید سیتریک خشک به صورت بلورهای بی رنگ یا به صورت پودر کریستالی سفید و با طعمی کاملاً اسیدی ظاهر می شود. در آب بسیار محلول است ، در اتانول (96٪) آزاد حل می شود و در اتر نیز به میزان کمی حل می شود.

اسید سیتریک واکنش پذیری کمی دارد. اگر در دمای محیط نگهداری شود، از نظر شیمیایی پایدار است. اسید سیتریک بی آب کاملاً زیست‌فروپاش است (به موادی که به طور طبیعی در محیط زیست قابل تجزیه باشند بخصوص توسط میکرو ارگانیسم‌ها، مواد زیست‌فروپاش گفته می‌شود)

اسید سیتریک یک اسید میوه طبیعی است که به صورت تجاری با تخمیر میکروبی یک بستر کربوهیدرات تولید می شود. اسید سیتریک پرکاربردترین عامل اسید آلی و کنترل کننده pH در غذاها ، نوشیدنی ها ، داروها و کاربردهای فنی است.

خواص شیمیایی

فرمول : C6H8O7
وزن فرمول : 192.13
فرم : کریستالی
نقطه ذوب : 154-153
درجه تراکم : 1.665
ذخیره سازی و حساسیت : هیگروسکوپی. دمای محیط
حلالیت : در آب بسیار محلول است ، در اتانول (96٪) آزادانه و براحتی حل شده و در اتر به میزان کمی حل می شود.

خواص اسید سیتریک خشک

  • خشک و بی آب
  • بی رنگ یا سفید
  • کریستال و بلوری یا پودر کریستالی
  • کاملاً اسیدی (pH در محلول 5٪ تقریباً 1.8)
  • در حالت معمولی عملاً بدون بو است
  • بسیار محلول در آب است
  • محلول آزاد در اتانول (96٪)
  • به میزان کمی در اتر محلول است
  • غیر سمی
  • واکنش پذیری کم
  • از نظر شیمیایی و میکروبیولوژیکی پایدار
  • کاملاً زیست فروپاش

کارکردهای اصلی اسید سیتریک خشک

  • تنظیم کننده pH
  • اسید کننده
  • عامل کیلیت
  • عامل بافر
  • تقویت کننده طعم
  • کند کننده
  • تثبیت کننده
  • آنتی اکسیدان

اسید سیتریک خشک برای چه استفاده می شود؟

اسید سیتریک خشک یک اسید تری کربوکسیلیک است که در میوه های مرکبات یافت می شود. اسید سیتریک به دلیل دارا بودن خاصیت آنتی اکسیدانی به عنوان ماده کمکی در آماده سازی داروها استفاده می شود. پایداری عناصر فعال را حفظ می کند و به عنوان ماده نگهدارنده استفاده می شود.

اسید سیتریک پرکاربردترین اسید آلی و عامل کنترل pH در غذاها ، نوشیدنی ها ، داروها و کاربردهای فنی است. در آماده سازی دارویی ، به ویژه در قرص های جوشان استفاده می شود. به عنوان ماده نگهدارنده طبیعی استفاده می شود.

کاربردهای داروسازی

  • عامل اسید کننده
  • عامل بافر
  • عامل کیلیت
  • قرص تجزیه کننده

کاربردهای صنعتی

  • چسب ، مهر و موم
  • مواد شیمیایی زراعی و کودها
  • ساخت و ساز
  • مواد شیمیایی ظریف
  • جوهر، رنگ و پوشش
  • پردازش و اصلاح سطح فلز
  • حفاری نفتی
  • استخراج و پالایش سنگ معدن
  •  کاغذ
  • پلاستیک ها و پلیمرها
  • پارچه و چرم

نوشیدنی ها

  • نوشیدنی های الکلی
  • نوشابه های گازدار
  • نوشیدنی های فوریو، شربت ها
  • نوشیدنی های آبدار
  • نوشیدنی های گیاهی
  • چای RTD و قهوه
  • نوشیدنی های ورزشی و انرژی زا
  • آب ها

غذا

  • غذای کودک و فرمولاسیون نوزادان
  • نانوایی
  • غلات و تنقلات
  • شیرینی پزی
  • لبنیات
  • جایگزین های لبنی
  • دسر و بستنی
  • طعم دهنده ها
  • آماده سازی میوه ها و نوشابه های شیرین
  • میوه ها و سبزیجات
  • جایگزین های گوشت
  • گوشت و غذاهای دریایی
  • محصولات گیاهی
  • غذاهای آماده و غذای فوری
  • سس ها و ادویه ها
  • مراقبت های بهداشتی
  • مراقبت تغذیه ای
  • تجهیزات پزشکی
  • OTC و مکمل های غذایی
  • محصولات دارویی

مراقبت های شخصی

  • لوازم آرایشی رنگی
  • خوشبو کننده ها
  • عطرها
  • مراقبت از مو
  • بهداشت دهان
  • مراقبت از پوست
  • محصولات صابون و حمام

پاک کننده ها و شوینده ها

  • ماشین ظرفشویی
  • پاک کننده های صنعتی
  • مراقبت از لباسشویی
  • مراقبت از سطوح

خوراک و غذای حیوانات خانگی

  • خوراک دام
  • مواد غذایی حیوان خانگی

آیا اسید سیتریک خشک بی خطر است؟

در اروپا ، اسید سیتریک خشک به عنوان ماده افزودنی غذایی به طور کلی مجاز ذکر شده است (E330) و می تواند به تمام مواد غذایی اضافه شود ، البته با توجه به اصل “کوانتوم ساتیس” ، تا زمانی که هیچ قانون خاصی استفاده از آن را محدود یا منع نکند.

سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA) اسید سیتریک را به عنوان GRAS تأیید کرده است (به طور کلی به عنوان بی خطر شناخته می شود) و استفاده از آن در مواد غذایی را مطابق با GMP فعلی (CFR § 184.1033) بدون تعیین حد بالایی مجاز دانسته است.

 

مقالات مرتبط :

اسید سیتریک آبدار ؛ آنتی اکسیدانی قوی و طعم دهنده ای عالی